مرتضى مطهري
83
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي )
فطرت شده است . مملوكيت و يا شىء بودن : در مرحلهء اول ، زن حكم ساير ابزارهاى زندگى و وسايل تعيش و مستملكات مرد را داشته است . مرد با او آنطور عمل مىكرده كه با ساير مستملكات خود عمل مىكرده است ، يعنى حقى براى او نسبت به خود قائل نبوده است و اگر رعايت حال او را مىكرده است در حقيقت از قبيل تزيين بوستان يا چاق كردن گوسفند يا اسب يا الاغ بوده است . حمايت از او از قبيل حمايت از ساير مملوكات بوده است . قرض و عاريه دادن براى تمتع يا خدمت يا استيلاد : زن مملوك بوده نه در عرض مرد و مانند او و مالك اشياء . او را مىفروخته و مىبخشيده و قرض مىداده براى تمتع يا استيلاد يا خدمت . حق سياست و مجازات او و حق كشتن يا خوردن او : به خود حق مىداده هر نوع سياستى دربارهء او روا دارد ، حتى كشتن و يا خوردن گوشت او . مىگويد : وجوب اطاعت مطلق : و كان على المرأة ان تطيع الرجل - اباها او زوجها - فى ما يأمر به طوعاً او كرهاً . عدم استقلال : و كان عليها ان لاتستقل عنه فى امر يرجع اليه او اليها . وجوب خدمت خانه و فرزندان : و كان عليها ان تلى امور البيت و الاولاد و جميع ما يحتاج اليه حياة الرجل فيه . تحمل كارهاى سخت : و كان عليها ان تتحمل من الاشغال اشقها كحمل الاثقال و عمل الطين و مايجرى مجراهما و من الحرف و الصناعات اردئها و سفسافها . مرحلهء مملوكيت : و قد بلغ عجيب الامر الى حيث ان المرأة الحامل فى بعض القبائل اذا وضعت حملها قامت من فورها الى حوائج البيت و نام الرجل على فراشها اياماً يتمرّض و يداوى نفسه . زن در ميان مللى كه هنوز قانون تدوين نكرده بودند - مرحلهء قيمومت : در مرحلهء دوم ، زن مانند مرحلهء اول مملوك و تابع محض نبود ، كشته نمىشد ، گوشتش خورده نمىشد ، حق مالكيت به كلى از او سلب نشده بود . مالكيت غير مستقل : بلكه فى الجمله مالك ارث يا ازدواج بود ، لكن حق تصرف مستقل در اين امور